Rustig aan tot en met het vrijdaggebed

Voor moslims is vrijdag de wekelijkse rustdag. Zondag geldt als een gewone werkdag. Voor christenen is het daarom vaak schipperen. Maar in Egypte gaan ze daar creatief mee om.

In Caïro woonde ik in de wijk Ma’adi naast een moskee. Vijfmaal per dag werden de lokale moslims, via twee grote luisprekers op het dak, luidkeels opgeroepen tot het gebed. Iedere keer als de gebedstijden aanbreken zwelt het ”Allahoe akbar” aan over de stad, tot een niet te missen orkaan van geluid.

Moslims komen voor hun gebeden meestal samen in de moskee, maar bidden kan op zich overal. Daarbij worden onder meer teksten uit de Koran gereciteerd. Het gebed wordt afgesloten met het uitspreken van ”As salaamu alaykum wa rahmatullah” (Vrede zij met u en de genade van god).

Tijdens het gebed knielt men in de richting van het heiligdom Ka’aba in Mekka. In het begin van Mohammeds profeetschap baden de moslims nog in de richting van Jeruzalem, maar omdat de Joden en de Christenen zich niet wilden voegen in de leer van Mohammed werd al tijdens het leven van de profeet gekozen voor de richting van Mekka.

Van de eerste eeuw van de jaartelling tot de komst van de Arabische legers in 641 na Christus was Egypte een volledig christelijke natie. Pas in de 14e eeuw werden de gevolgen van de islamisering van het land duidelijk zichtbaar. Inmiddels is ongeveer 8 procent van de 82 miljoen Egyptenaren nog christen. Ze worden al sinds de eerste eeuwen kopten genoemd.

Het woord kopt was de naam van de oude faraonische hoofdstad Memphis en luidde ”Huis van de Ka (levensgeest) van (de god) Ptah”. In hiërogliefenschrift was dat: Hw-K-Pth, spreek uit als: Hikoeptah. Toen de Grieken Egypte in de derde eeuw voor Christus veroverden, veranderden zij die naam in het Griekse Aigyptos. De Arabieren op hun beurt gebruikten de naam Al-Qubt voor alles wat niet Arabisch is in Egypte. Sinds de late middeleeuwen is Kopt de eigennaam geworden van Egyptische christenen.

Tot de tijd van president Nasser, begin jaren vijftig van de vorige eeuw, hebben er ook altijd veel Joden in Egypte gewoond. In de eerste eeuwen van de jaartelling woonde in het oude Alexandrië de grootste Joodse gemeenschap buiten Israël. Na de Zesdaagse Oorlog in 1967 zijn bijna alle Joden uit Egypte vertrokken.

Nu doet zich de bijzondere situatie voor dat moslims hun wekelijkse gebedsdag vieren op vrijdag, terwijl voor christenen de zondag de rustdag is. De weinige Joden die nog in Egypte wonen, vieren hun sabbat nog altijd op zaterdag. In de praktijk kun je deze zogenaamde heilige dagen niet zomaar met elkaar vergelijken.

Het vrijdagmiddaggebed is voor moslims het belangrijkste van alle wekelijkse gebeden. Dit middaggebed heeft meestal plaats ergens tussen 12.00 en 13.00 uur. Voor die tijd is het heel stil in stad en land.

In de hoofdstad Caïro is het dan net zo rustig als in Amsterdam op zondagmorgen voor kerktijd. Een uitgelezen moment om door de stad te zwerven, zonder het lawaai van ronkende en toeterende auto’s en van mensenmassa’s die zich door de straten persen.

Na het vrijdagmiddaggebed komt het leven weer op gang. Winkels gaan open, stoelen worden op de terrassen gezet, koffie en de waterpijp komen op tafel. De vrijdag is, ondanks het vrijdagmiddag­gebed, geen algehele rustdag.

Overheidsgebouwen en -diensten, scholen en banken zijn weliswaar gesloten, maar het leven gaat verder. Voor christenen een kleine moeite om zich aan te passen. Tot en met het vrijdaggebed van de moslims doen ze het rustig aan. Daarna kunnen zij gewoon doorgaan met werken.

Hoe anders is dat op zondag. Voor christenen de eerste dag van de week, de rustdag van en voor God. Winkels en bedrijven van christenen zijn gesloten. En christelijke ambtenaren gaan niet naar hun werk. Zij bezoeken de kerk.

Voor moslims is de zondag de eerste dag van de nieuwe werkweek. Als buitenlander en christen kun je daar maar moeilijk aan wennen. Als snel kom je tot de ontdekking dat het de gelovige Egyptenaren, behalve om de religieuze aspecten van deze dagen, ook vooral gaat om het lange weekend.

Er wordt niet zozeer wat gevonden van de heilige dagen van andersgelovigen. De praktische consequenties lijken zwaarder te wegen. En zo begint op donderdagavond het lange weekend. Mensen gaan laat in de avond nog winkelen of zitten tot diep in de nacht op terrassen.

De zaterdag is een soort 
‘tussendag’. En op zondag doen ook heel veel Egyptische moslims het rustig aan. Pas op maandagmorgen barsten het verkeer en de drukte op straat weer in hevige mate los.

Vrijdaggebed

De praktijk van het islamitisch geloof kent een stelsel van plichten, de ”vijf zuilen”. Dat zijn het getuigenis, het dagelijks gebed, waarbij vijfmaal in de richting van Mekka wordt gebeden, het geven van aalmoezen, het overdag vasten in de maand ramadan en het eens in je leven maken van een bedevaart naar Mekka.

Iedere moslim is verplicht om zich zo veel mogelijk aan deze vijf verrichtingen te houden. Hiermee worden de persoonlijke discipline van de gelovige, de onderlinge gemeenschap en de gehoorzaamheid aan God uitgedrukt.

Het belangrijkste gebed voor moslims is het vrijdagmiddaggebed, dit is vergelijkbaar met de sabbat voor joden en de zondag voor de christenen. Tijdens het vrijdagmiddaggebed wordt een preek gehouden, gevolgd door gezamenlijk gebed.

In tegenstelling tot de sabbat en de zondag is de vrijdag in Egypte geen rustdag. Er mag na het vrijdagmiddaggebed gewoon gewerkt worden. Overheidsgebouwen en -diensten en banken zijn de hele dag gesloten. In de Koran wordt de vrijdag als ”dag van vergadering” beschreven.

Geplaatst in Uncategorized | 1 reactie

Morsi en z’n Moslimbroeders hebben het verknald

De Egyptische president Mohammed Morsi was zondag precies één jaar aan de macht, en met hem de moslimbroederschap. De president ligt zwaar onder vuur. Het land verkeert in een economische crisis, toeristen laten Egypte nog massaal links liggen en de interne spanningen lopen op. Voor- en tegenstanders van Morsi maken zich op voor een harde confrontatie.

De Arabische lente heeft de Egyptenaren niet gebracht wat zij hadden verwacht. Alle hoop was gevestigd op de eerste vrij gekozen president. Maar de onvrede groeit. En daarmee het wantrouwen tegen de moslimbroederschap. In de nasleep van de opstand van januari 2011 zijn de moslimbroeders aan de macht gekomen. En nu lijkt hun hang naar macht de broederschap te vervreemden van het volk.

De moslimbroederschap heeft volgens de tegenstanders van Morsi de macht gestolen van de jongeren die de opstanden in de Arabische wereld hebben ontketend. De opstanden waren niet het intiatief van islamisten, maar van jongeren en die wilden sociale rechtvaardigheid, gelijke kansen en fatsoenlijke levensomstandigheden.

Dat islamitische partijen in landen als Egypte en Tunesië de macht konden grijpen, heeft niet zozeer te maken met hun populariteit onder het volk. De partijen vormden nu eenmaal de meest georganiseerde groep in landen die verscheurd werden door chaos, onzekerheid en verwarring.

De jonge Tunesiër Mohamed Buazizi, de katalysator van de Tunesische revolutie, was geen aanhanger van de islamisten. Hij was een eenvoudige straatverkoper die zichzelf in brand stak uit protest tegen de inbeslagname van zijn koopwaar en de vernedering en mensonterende wijze waarop hij door een gemeenteambtenaar werd behandeld.

Toen duizenden Egyptenaren zich op 25 januari 2011 verzamelden op het Tahrirplein in Caïro, heeft de moslimbroederschap zich afzijdig gehouden. Dat was onder het voorwendsel dat ze niet wilden dat het massale protest kon worden geïnterpreteerd als een islamitische revolutie. De broederschap sloot zich pas bij de demonstraties aan toen duidelijk werd dat het protest de vorm van een massale opstand had aangenomen. Dat had meer met opportunisme dan met overtuiging te maken.

In alle Arabische staten waar de zogenaamde Arabische lenteopstanden zijn uitgebroken, hebben politieke groeperingen inmiddels acties georganiseerd tegen de islamisten en hun totalitaire regels. Nu steeds duidelijker wordt dat de opstand is gekaapt door de moslimbroeders, en dat zij geen capabele machthebbers zijn, zullen veel mensen die eerder op de islamisten stemden dat wellicht niet nog eens doen.

Volgens tegenstanders van de islamistische partijen hebben de huidige machthebbers in Egypte en Tunesië, maar ook extremistische groepen in Syrië, een soort ‘islamofobie’ gecreëerd. Deze keer niet buiten, maar binnen de Arabische islamitische wereld zelf.

Tot verbazing van de meeste Egyptenaren wordt Morsi’s bewind vooral gekenmerkt door aarzeling en onzekerheid. Er worden beslissingen genomen en weer teruggedraaid.

De president, die zich na zijn verkiezing terugtrok uit de moslimbroederschap, heeft voornamelijk islamisten benoemd op be-
langrijke posten in de regering en in het land. Het meest onthutsende voorbeeld was wel dat onlangs uitgerekend een van de leiders van de terreuraanslag in 1997 bij Luxor, waarbij zeker honderd toeristen om het leven kwamen, werd benoemd tot gouverneur van Luxor. Die trad na hevige protesten overigens weer af.

Dit alles staat lijnrecht tegenover de doelen van de opstand in 2011, waarbij de demonstranten sociale rechtvaardigheid, pluralisme en beëindiging van het totalitarisme eisten.

Egypte is groot en divers en Morsi kan logischerwijs niet alle problemen in een jaar tijd oplossen. Maar Egyptenaren vinden zijn regering onduidelijk en onvolwassen. De Egyptenaren zijn moe van de moslimbroederschap, Morsi’s mislukte bestuur en zijn onvermogen om verandering teweeg te brengen. Dat zet de deur open voor linkse en liberale groeperingen, zoals we dat de afgelopen tijd ook in Turkije hebben gezien.

De harde opstelling van de broederschap is onder meer voor de christelijke burgers, die in vrede en harmonie willen leven met hun islamitische landgenoten, een bron van grote zorg. Als gevolg daarvan neemt de populariteit van seculiere partijen en gematigde islamitische groeperingen steeds meer toe.

Markeerde de Arabische lente de opkomst van de broederschap, nu lijken Morsi en zijn broederschap ten onder te gaan aan vervreemding. En door zijn centrale ligging in de Arabische wereld, heeft wat er gebeurt in Egypte altijd effect op andere Arabische staten.

Geplaatst in Uncategorized | 1 reactie

Mubarak blijft achter de tralies

De afgezette president van Egypte, Mubarak, blijft op zijn minst nog eens 15 dagen in de cel op beschuldiging van corruptie.  

mubHoewel de voormalige president Hosni Mubarak, die nog steeds wordt beschuldigd van medeplichtigheid aan het doden van demonstranten tijdens de Egyptische opstand van 2011, besloot de rechtbank zijn vrijlating (zonder borgtocht). Maar hij blijft toch in hechtenis op verdenking van corruptie.

Volgens Farid El-Dib, de advocaat van Mubarak, zit de maximale termijn van twee jaar in voorlopige hechtenis van zijn cliënt erop. Dat betekent een voorlopige invrijheidstelling van Mubarak.

Vorig jaar juni werd Mubarak veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf vanwege de dood van honderden ongewapende antiregime demonstranten  tijdens de 18-daagse opstand. Afgelopen januari werd die straf door de rechtbank ongeldig verklaard vanwege ‘procedurefouten’ tijdens het eerdere proces.

Op 7 april werd de hechtenis van Mubarak met nog 15 dagen verlengd, in afwachting van het onderzoek naar de beschuldiging van illegale financiële transacties ten behoeve van de renovatie van zijn presidentiële paleizen.

Omdat de Egyptische wet overlappende detentieperiodes verbiedt, ging de nieuwe 15-daagse maatregel afgelopen maandag in, precies op de dag zijn verwachtte vrijlating.

In het geval de nieuwe voorlopige in hechtenis neming niet wordt verlengd, zal de voormalige president op 30 april worden vrijgelaten. Wanneer het nieuwe proces over de vermeende rol van Mubarak bij de moord op demonstranten tijdens de opstand zal worden plaatsvinden in nog niet bekend gemaakt.

De zaak tegen Mubarak’s zonen Alaa en Gamal is inmiddels verdaagd tot en 11 mei. Zij zitten vast op beschuldiging van corruptie en beurs manipulatie.

Mubarak is overplaatst naar een militair hospitaal in Maadi, een zuidelijke wijk van Cairo. Procureur-generaal Talaat Abdallah wil dat Mubarak, zodra zijn gezondheid het toelaat, wordt terug gebracht naar de ziekenafdeling van de Tora gevangenis aan de rand van Cairo.

Sinds zijn gevangenschap op april 2011, klaagt de afgezette president over gezondheidsproblemen en is herhaaldelijk heen en weer verplaatst tussen de Tora gevangenis het Maadi Militair Hospitaal in Cairo.

Geplaatst in Uncategorized | 1 reactie

Strijd en bemoediging

ImageProxy.mvc“Het begon met het tekenen van een hakenkruis door twee ondeugende jongens op de muur van een moslim onderwijscentrum.

Hoewel er vele versies zijn van wat volgde, was het resultaat een verwoestende golf van sektarische geweld, meerdere doden en een serieuze kloof tussen de overheid en de orthodoxe kerk.

De eerste schermutseling vond plaats in het dorp Khusus, net buiten Cairo. Vier christenen en een moslim kwamen daarbij om het leven en velen werden gewond. De begrafenisdienst voor de christenen vond een dag later plaatsgevonden in koptische kathedraal van Cairo.

ImageProxy-1.mvcToen de rouwenden het terrein van de kathedraal verlieten, werden ze aangevallen door onbekende aanvallers. De strijd die volgde resulteerde in meer dan negentig gewonden en drie doden. Toen de politie eindelijk – veel later – arriveerde veel, probeerden ze de strijdende partijen verspreiden met traangas, waarvan een groot deel belandde in de kathedraal. Dat leidde daarbinnen tot een angstaanjagende verstikking!

Sommige waarnemers geloven dat de politie opzettelijk passief terzijde bleef, terwijl de kathedraal werd aangevallen.

En een adviseur van president Morsi maakt het nog bonter, door in een in het Engels opgesteld commentaar, bedoeld voor westerse lezers, de schuld van het incident bij christenen te leggen.

In een ongekend harde kritiek veroordeelde Paus Tawadros II hard het gedrag van de veiligheidstroepen en de afhandeling van de situatie door de overheid. De paus gaf uiting aan de frustraties van de christenen in heel Egypte, toen hij zei: ‘We willen daden, geen woorden… Er is geen positieve en duidelijke actie van de staat, maar er is een God. De Kerk vraagt ​​van niemand bescherming dan alleen maar van God.’

Twee dagen na het begrafenisincident, trokken duizenden Egyptische moslims van het centrum van Cairo naar de kathedraal in Abbasya, om te protesteren tegen wat er gebeurd is. Dit was heel bemoediging voor de christenen.”

Bovenstaande verslag is van Ramez Atallah, directeur van het Egyptisch Bijbelgenootschap.

Geplaatst in Uncategorized | 1 reactie

Kopten steeds meer onder vuur

De positie van de kopten in Egypte ligt nu letterlijk onder vuur. Het ministerie van Volksgezondheid heeft bevestigd dat zeker negentig mensen gewond zijn geraakt tijdens gevechten tussen moslims en kopten even ten noorden van Cairo. Daarbij zouden ook nog zeker vier doden zijn gevallen.

De onlusten begonnen zaterdag nadat een groep christelijke jongeren naar verluidt kwetsende afbeeldingen hadden geschilderd naast de ingang van een van de gebouwen van al-Azhar. Deze belangrijke mosliminstelling heeft vele vestigingen in het land. Woedende moslims vielen de jongeren aan. Tijdens de gewelddadige sektarische confrontaties kwamen zeker vier christenen en een moslim om het leven.

Zondag vond in Cairo de begrafenisplechtigheid plaats voor de vier omgekomen kopten. Terwijl binnen de rouwdienst plaatsvond, barstten buiten de Marcuskathedraal in Abbasiya opnieuw gevechten los. De situatie liep volledig uit de hand toen er werd geschoten. Daarbij raakte één jongen dodelijk gewond door een verdwaalde kogel.

Toen de rouwenden zondag de kathedraal verlieten en werden bekogeld met stenen, reageerden zij met het teruggooien van stenen. Volgens ooggetuigen gooiden onbekende aanvallers ook molotovcocktails vanaf de daken van aangrenzende gebouwen.

De politie gebruikte traangas en rubberkogels om de rust te herstellen. In de nasleep van het geweld werden vijftien mensen gearresteerd en werd het gebied afgezet door de politie.

Boze demonstranten vernielden een aantal christelijke winkels. Maar ook moslimeigendommen gingen bij de gevechten in vlammen op.

In een officiële verklaring zegt de koptische paus Tawadros II dat hij voortdurend in contact stond met de Egyptische veiligheidsfunctionarissen toen de botsingen buiten de koptische kathedraal woedden. De koptische paus riep het Egyptische volk op „wijsheid en terughoudendheid” te betrachten. Ook bracht Tawadros zijn medeleven over aan de families van omgekomen koptische christenen en sprak de hoop uit dat de gewonden snel zullen herstellen.

Veiligheidstroepen hebben inmiddels de Ramses Street, een belangrijke doorgaande weg langs de kathedraal, weer geopend. Straatvegers hebben de puinhopen opgeruimd. De kathedraal zelf heeft zijn deuren gesloten na het geweld. Kleine groepen gelovigen verzamelden zich gisteren buiten om toch te proberen toegang tot de kerk te krijgen.

Namens de EU riep Catherine Ashton de strijdende partijen op het geweld te staken.

Geplaatst in Uncategorized | 1 reactie

Egyptenaren raken geloof in politiek kwijt

Nog geen twee jaar na de opstand, die een einde maakte aan zestig jaar dictatuur in Egypte, is de vreugde van toen omgeslagen in teleurstelling. Op de eerste dag van het grondwetsreferendum, afgelopen zaterdag, was de opkomst slechts 33 procent, wat betekent dat 67 procent van de mensen gewoon niet is gaan stemmen.

Bij dit referendum lijkt de politieke elite van het land de steun van de gewone man in de straat te hebben verloren. In bijna de helft van de Egyptische provincies werd zaterdag gestemd over de nieuwe grondwet. Uit voorlopige resultaten blijkt 56,5 procent ”ja” te hebben gestemd.

Waarom gingen de Egyptenaren stemmen en zullen ze krijgen wat ze willen? Rahda is een vrouw met drie kinderen en draagt de volledige islamitische gezichtssluier. Ze woont in een dorpje aan de rand van het Suezkanaal en zegt dat ze bij elke verkiezing sinds 2011 heeft gestemd op de moslimbroederschap en de salafisten. „Ze zijn mannen van God en zullen wegen volgen om goed voor de armen te zorgen”, was steeds haar overweging.

Rahda en 40 procent van de Egyptische vrouwen leven onder de armoedegrens. Sinds de revolutie is er voor hen niets verbeterd. En er is weinig hoop op spoedige verandering. Rahda zal dit keer zeker niet voor de moslimbroederschap stemmen, omdat „zij de prijzen zullen verhogen.”

Ze voegt eraan toe dat de broederschap haar niet financieel zal steunen, „behalve als ik weduwe of gescheiden ben, en ik ben geen van beide. Ik ben een arme vrouw, die nauwelijks rond kan komen.” Van de oppositie verwacht ze ook geen hulp. „Die zal mijn rekeningen niet betalen.”

Gemengde gevoelens ook in de straten van Ma’adi, een gegoede middenklassewijk in Caïro. Op de oude markt wachten groenteverkopers uit Opper-Egypte en de Nijldelta op klanten, maar die staan al uren in de rij voor het stemlokaal. De goed geklede mensen in de rij vertelden dat ze tegen de grondwet zijn, omdat die door de „arrogante islamisten is opgesteld. De moslimbroeders zijn niet anders dan de Nationale Democratische Partij van Hosni Mubarak.”

Anderen vinden dat het tijd wordt voor het land om verder te gaan en dat de broederschap de kans moet krijgen om het land weer op te bouwen.

De fruitverkopers uit Opper-Egypte gaan niet stemmen.„Dit hele gedoe is niet aan ons besteed. Ik wil gewoon dat dingen beter worden, maar daar is geen hoop op. Want als we stemmen voor de broederschap gaan ze de prijzen verhogen en de oppositie zal blijven protesteren. Maar als we voor de oppositie stemmen, zal die ons zeggen dat we geduld moeten hebben.”

De apathie van veel mensen bij het referendum heeft alles te maken met de voortdurende strijd tussen de heersende islamisten en de burgerlijke oppositie. Als de opkomst bij de tweede ronde van het referendum, aanstaande zaterdag, net zo laag is laten Egyptenaren zien dat ze het stemmen moe zijn.

Uiteindelijk hebben de mensen op straat, door ervoor te kiezen niet te gaan stemmen, duidelijk beide kampen van de Egyptische elite afgewezen.

Spanningen

„Zelfs als de grondwet wordt aangenomen zullen de spanningen in Egypte blijven”, zegt een van de fruitverkopers. „Dit gaat over een man die niet een president voor alle Egyptenaren wil zijn, maar eerder de leider is van een religieuze groepering die veel erger is dan het regime van Mubarak.”

Wat de uiteindelijke uitslag van het referendum ook zal zijn, de toekomst van Egypte ziet er onheilspellend uit. Voor- en tegenstanders van Mohamed Morsi zullen hun demonstraties blijven voortzetten. En de regering zal met haar tegenstrijdige beslissingen de verwarring in de hoofden van de Egyptenaren alleen maar vergroten.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

De toekomst van Egypte staat op het spel

Egypte is tot op het bot verdeeld over de nieuwe grondwet. En daarmee ook over de toekomst van het land. Vandaag en volgende week zaterdag wordt er gestemd over die nieuwe grondwet. Voor en tegenstanders houden elkaar al weken lang in een wurggreep die de bevolking verdeeld en de politiek verlamt.

Volgens tegenstanders “kleeft er bloed’ aan de nieuwe grondwet. Vanaf het begin was het duidelijk dat de Moslimbroeders de macht willen. Volgens tegenstanders zijn de Moslimbroeders geen politieke partij, omdat ze weinig politieke ervaring hebben. Maar zijn ze sinds de parlements- en presidentsverkiezingen wel veroordeelt tot de politiek.

Voorstanders van de nieuwe grondwet vinden dat Morsi de kans moet krijgen zijn plannen uit te voeren. Hij is immers pas vijf maanden aan de macht. Mubarak was 30 jaar aan de macht. Gedurende die jaren werden de Moslimbroeders afgeschilderd als een gevaarlijke organisatie. Egyptenaren zijn gewend geraakt aan de jaren lange ‘indoctrinatie’, velen van hen vertrouwen de Moslimbroeders daardoor nog steeds niet.

Veel Egyptenaren zijn bang voor nieuw Afghanistan onder de Moslimbroeders. Egypte is een land met veel verschillende groeperingen en zou niet door een partij moeten worden geregeerd. De Moslimbroeder gebruiken de bevolking uit naam van de religie.

Want je nieuwe grondwet is een islamitische grondwet, zegt de oppositie, maar de islamisten vertegenwoordigen de grondwet niet. De roept die grote angst op bij mensenrechtenorganisaties en seculiere tegenstanders van Morsi. “De revolutie moet doorgaan”, was een slogan die tijdens de protesten van afgelopen week veel werd gehoord.

Tijdens de opstand van vorig jaar riep men om de val van het oude regime, nu roept men om de val van de Moslimbroeders. Een spandoek , in de vorm van een identiteitskaart, voor het presidentieel paleis kan het niet duidelijker zeggen: “Naam: Morsi. Beroep: Hosni Mubarak.”

De uitkomst van het referendum zal de toekomst van Egypte voor de komende tijd gaan bepalen. Het spel is nu zeer serieus op de wagen. En de verschillende spelers slijpen de messen.

Die belangrijkste spelers zijn: het leger, de islamisten, de revolutionairen, de liberalen, de christenen, de overblijfselen van Mubarak regime en de ruim 40 miljoen Egyptenaren (ook wel ‘couch party’ – de thuis op de bank zitters – genoemd) die tot geen van deze groeperingen behoren. Die laatsten hebben geen stem, zij zijn de toeschouwers, omdat ze weinig meer doen dan juichen als er ‘een doelpunt wordt gescoord’ of schreeuwen wanneer de ‘scheidsrechter een fout maakt’.

Alle groeperingen doen er alles aan om de toekomst van Egypte te bepalen. Wat zou er gebeuren als de ‘islamisten’ dit referendum winnen? Als de Moslimbroeders de macht in handen houden, zullen die samen met het leger de anderen (zoals de ‘liberalen, revolutionairen en aanhangers van het oude regime’) proberen de mond te snoeren. Net zoals we dat in Pakistan hebben zien gebeuren. Dan zal een quasi-islamitische regering Egypte leiden met de stilzwijgende hulp van het leger, de inlichtingendiensten en de veiligheidstroepen. Presidenten en premiers zullen komen en gaan, maar het algemene beeld blijft hetzelfde. Hoewel sommigen het idee van een islamitisch en nucleair Egypte romantiseren, zijn anderen bang voor deze heimelijke steun van het leger en semi-theocratie.

Het is goed mogelijk dat de huidige golf van onrust uiteindelijk geen duidelijke winnaar oplevert. Dat zou kunnen leiden tot gematigder stellingnames van de verschillende groeperingen. De Freedom and Justice Party van de Moslimbroeders zou kunnen beslissen dat het effectiver is om samen te werken met andere partijen. De liberalen en revolutionairen zou tot het inzicht kunnen komen dat het accepteren van de uitkomst van het referendum de uitkomst is van een islamistische invloed die al decennia geleden is begonnen.

Ingrijpen van het leger lijkt voorlopig geen serieuze optie. Het leger neemt een neutrale positie in zolang aan zijn belangrijkste eisen wordt voldaan. Het ziet het liefst een verzoening tussen de rivaliserende partijen. Daarom riepen ze eerder deze week op tot een overleg tussen alle groeperingen in het huidige conflict. Om zo een einde te maken aan de huidige politieke chaos. Maar een dag later werd dit voorstel alweer voor onbepaalde tijd uitgesteld.

Een verzoening tussen de huidige strijdende partijen betekent dat er een hoop mitsen en maren blijven bestaan, die kunnen leiden tot een situatie zoals in Turkije. Daar deelt een gematigde islamitische (zogenaamd seculiere) regering de macht met de liberale seculiere partijen. Op die manier houdt men het leger op afstand. En dat is wel het laatste wat het leger in Egypte voor ogen heeft.

Mocht er geen duidelijke overwinnaar uit dit referendum naar voren komen, dan kan dat leiden tot een verdere verslechtering van de economie en de veiligheidsituatie van Egypte. Het is dan zeker niet ondenkbaar dat het leger dan op zeker moment zal zeggen: “Genoeg!” Dan is Egypte weer terug bij de situatie van 1952.

De toekomst van Egypte ligt in de handen van twee strijdende groepen. “De Moslimbroeders zijn wakker geworden en ruiken de revolutie. De Revolutionairen zijn wakker geworden en ruiken de werkelijkheid”, kopte een Egyptische krant eerder deze week. Die strijd lijkt voorlopig nog onbeslist.

 
Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Belangrijkste punten van de nieuwe Egyptische grondwet

Hier zijn de belangrijkste punten van de nieuwe (controversiële) Egyptische grondwet:

De islam blijft de officiële godsdienst van het land. De vorige formulering die zei dat de “principes van de sharia” de belangrijkste bron van wetgeving  zijn, wordt gehandhaafd.

Echter, deze principes zijn uitgebreid met soennitisch moslim leerstellige interpretaties op.

Vrijheid van geloof is gegarandeerd.

Maar alleen voor de islam, het christendom en het jodendom.

De minister van Defensie wordt gekozen uit kringen van het leger alleen. Ook een commissie, gedomineerd door militaire officieren, beslist het militaire budget.

Waardoor een onafhankelijk civiel toezicht onmogelijk is.

Burgers zullen niet worden berecht door militaire rechtbanken, behalve in de gevallen waarin de “misdaden de belangen van de strijdkrachten schaden”.

De oppositie en mensenrechtenorganisaties eisen dat deze vaag omschreven uitzondering wordt verwijderd.

Het charter bevestigt “de gelijkheid van de burgers onder de wet zonder enige vorm van discriminatie”.

Maar laat een expliciete vermelding van de gelijkheid van mannen en vrouwen achterwege.

De vrijheid van meningsuiting wordt beschermd – behalve wanneer het gaat om “beledigingen tegen fysieke personen” of “belediging van de profeten”.

Sommigen vrezen dat deze uitzonderingen de deur open zet voor censuur.

De staat is de aangewezen beschermer van ‘de publieke moraal en orde “.

Het is Egypte verboden om internationale verdragen en overeenkomsten te ondertekenen die indruisen tegen de grondwet.

(Mensen)rechten organisaties hebben kritiek op de afwezigheid van een expliciete verwijzing naar internationale mensenrechten verdragen.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Kopten hebben nieuwe paus

De Koptisch Orthodoxe-Kerk in Egypte heeft een nieuwe paus. Na drie dagen van vasten werd zondag bisschop Tawadros (60) van het bisdom Beheira gekozen. Hij volgt paus Shenuda III, op die in maart overleed.

Interim paus Pachomius toont naam van nieuwe paus

Bisschop Pachomius hield na de mis het papier met de naam van Tawadros voor iedereen zichtbaar omhoog. Vervolgens werden ook de namen van de twee andere kandidaten uit de glazen schaal gehaald een getoond. Dit om beschuldiging van fraude te voorkomen.

Paus Tawadros II is de 118e rechtstreekse opvolger van de apostel Markus, auteur van een van de vier evangeliën, die het nieuwe geloof in 64 na Christus naar Egypte bracht.

Tawadros werd op 4 november 1952 geboren in Mansura, een stad ten noordoosten van Caïro. De familie verhuisde naar Sohag in Opper-Egypte, om later weer terug te gaan naar de Nijldelta, naar Damanhur, de hoofdstad van de provincie Beheira. In 1975 studeerde Tawadros af als apotheker aan de universiteit van Alexandrië.

Als kind bracht hij zomervakanties door in het Sint-Demianaklooster in Belqas. Hij nam er deel aan het monastieke leven. In 1986 ging hij naar het Sint-Bishoyklooster in Wadi El-Natrun, om monnik te worden. Na een noviciaat van twee jaar werd Tawadros in 1988 tot monnik gewijd en kreeg de naam Theodoros. Twee jaar later werd hij gewijd tot koptisch-orthodox priester en in juni 1997 tot algemene bisschop van Beheira. Daar werd hij de rechterhand van aartsbisschop Pachomius, de plaatsvervangende paus na de dood van Shenuda III.

Tawadros schreef twaalf boeken over de christelijke theologie. Daarnaast speelde hij een belangrijke rol in het organiseren van het Sint-Markusfestival van de Koptisch-Orthodoxe Kerk, waaraan jaarlijks koptische christenen uit de hele wereld deelnemen.

Tawadros is een oude koptische naam, te vergelijken met de Griekse naam Theodorus. Tadros is een populaire naam in Opper-Egypte, en betekent letterlijk: geschenk van God.

In de aanloop naar zijn verkiezing tot paus werd Tawadros veel geprezen voor zijn betrokkenheid bij de opstand van vorig jaar op het Tahrirplein, die uiteindelijk leidde tot de val van president Hosni Mubarak. Tawadros zei daar zelf over: „Het Tahrirplein heeft Egyptenaren samengebracht om een heilig doel te bereiken, namelijk dat Egypte ten goede zal veranderden.”

Paus Tawadros II

De nieuwe paus geldt als een verzoener die veel waarde hecht aan beter religieus onderwijs en aan het beter benutten van moderne communicatiemiddelen. Bij hem neemt de jeugd een belangrijke plaats in. „In de nasleep van de revolutie moeten we luisteren naar het standpunt van de jonge generaties en volwassen gesprekken met hen aangaan”, zegt hij. Tawadros weet als geen ander dat er veel onrust is onder de koptische jeugd. Veel jongeren hebben de kerk de rug toegekeerd uit onvrede over de wijze waarop de kerk jarenlang het regime van Mubarak heeft gesteund.

Daarnaast heeft Tawadros al aangegeven zich te willen inspannen voor vreedzaam samenleven tussen de christelijke en islamitische gemeenschappen in Egypte. Daarbij verwees hij al eerder op de gemeenschappelijke geschiedenis en wortels van de beide godsdiensten in Egypte. „We moeten ons concentreren op wat de kinderen van Egypte bij elkaar brengt, niet op wat hen uit elkaar drijft”, aldus de nieuwe paus.

Zijn voorganger Shenuda III leidde de kerk veertig jaar en stond daarbij dicht bij het in beginsel seculiere militaire regime dat de laatste dertig jaar door Hosni Mubarak werd aangevoerd, tot diens val in februari 2011. Sindsdien voelen christenen zich meer onder druk staan. De macht van de militairen is nog steeds groot, maar sinds er verkiezingen zijn gehouden is de politieke islam in opmars.

President van Egypte is sinds juni Mohammed Morsi, die uit de moslimbroederschap komt. De broederschap heeft Tawadros zondag gefeliciteerd. Morsi gaat naar het zich laat aanzien op 18 november naar de officiële inauguratie van de koptische paus.

De naam kopten komt voort uit het hierogliefenschrift: HiKuPtah (het huis van de god Ptah). De Grieken maakten daar ”aigyptios” van. De Arabische veroveraars gebruikten voor alle inwoners van Egypte, inclusief de christenen, de naam Qubt.

Net als elders in de christelijke wereld was er in de vijfde eeuw veel onenigheid over dogma’s, met name over de natuur van Christus. De kopten van Alexandrië keerden zich op het concilie van Chalcedon in 451 af van andere orthodoxen en vormden daarmee de basis van de Egyptische Orthodoxe kerk. Na de verovering door de Arabieren in de zevende eeuw behielden ze hun identiteit, maar ze zijn in de loop der eeuwen in aantal sterk teruggelopen ten opzichte van de islamitische bevolking.

Over het aantal kopten in Egypte is veel onduidelijkheid. Aangenomen wordt dat ongeveer 10 procent van de bevolking van bijna 83 miljoen Egyptenaren koptisch is. Veel kopten zijn naar westerse landen gegaan om te studeren of te werken. In Nederland wonen ruim 5000 kopten, en zijn er kerken in onder meer Amsterdam, Utrecht, Den Haag en Eindhoven.

De kopten in Egypte gebruiken het Arabisch als voertaal, maar binnen de kerk klinkt nog het Koptisch, dat is afgeleid van het Grieks dat vroeger in Egypte werd gesproken. Als orthodoxe christenen hanteren de kopten de juliaanse kalender, die ruim twee weken achterloopt op de westerse, gregoriaanse tijdsrekening.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Kopten kiezen nieuwe kerkleider

Een concilie van 2406 geestelijke, gemeenschaps­leiders en Egyptische koptische notabelen heeft maandag in 
Caïro 3 kandidaten gekozen voor de opvolging van de in maart overleden paus Shenuda III. Shenuda liet een gemeenschap achter die bezorgd is over de positie van de kopten onder een islamitische regering.

De dood van Shenuda, die de kerk vier decennia heeft geleid, maakte de komst van een nieuwe paus noodzakelijk die de kerk door het postrevolutionaire tijdperk in Egypte moet loodsen. Maandag werden de laatste drie kandidaten gekozen uit een lijst van vijf. Een van deze laatste drie wordt de paus van de Koptisch-Orthodoxe Kerk in Egypte.

Tijdens een ceremonie –ook wel altaarloterij genoemd– zondag in de Sint-Markus­kathedraal van Caïro, tovert een geblinddoekt kind de naam van de volgende paus uit een kistje dat op het altaar staat.

In de voorlaatste stap van de pausverkiezing werden maandag de namen van de overgebleven kandidaten bekendgemaakt. Nadat de 2406 daartoe geselecteerde kiezers, onder wie aarts­bisschoppen en bisschoppen, hun stem hadden uitgebracht, bleven er 3 kandidaten over.

De eerste van de drie is bisschop Rafael (54). Hij is hulp­bisschop van het Caïro­centrum in Heliopolis, voormalig assistent van de overleden paus Shenuda III en lid van de zogeheten heilige synode.

De tweede kandidaat is bisschop Tawadros (60), aartsbisschop van Beheira in de Nijldelta. Hij heeft veel energie besteed aan het verbeteren van de relatie tussen christenen en moslims. Tawadros staat dicht bij de tussenpaus, bisschop Pachomius.

Rafael Ava Mina (70) is kandidaat nummer drie. Hij is monnik in het klooster van Sint-Mina, niet ver van Alexandrië, en de oudste van de drie kandidaten.

Een van de geestelijken die niet zijn genomineerd, is bisschop Bishoy. Waarschijnlijk werd hij niet verkozen vanwege zijn felle en opruiende woorden aan het adres van andere denominaties. Bishoy kreeg ook kritiek te verduren van de kant van moslims, na zijn opmerkingen over de Koran.

Volgens goed geïnformeerde bronnen in en rond de Sint-Markus­kathedraal in Caïro gooit bisschop Rafael van het overgebleven drietal de hoogste ogen.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen