De toekomst van Egypte staat op het spel

Egypte is tot op het bot verdeeld over de nieuwe grondwet. En daarmee ook over de toekomst van het land. Vandaag en volgende week zaterdag wordt er gestemd over die nieuwe grondwet. Voor en tegenstanders houden elkaar al weken lang in een wurggreep die de bevolking verdeeld en de politiek verlamt.

Volgens tegenstanders “kleeft er bloed’ aan de nieuwe grondwet. Vanaf het begin was het duidelijk dat de Moslimbroeders de macht willen. Volgens tegenstanders zijn de Moslimbroeders geen politieke partij, omdat ze weinig politieke ervaring hebben. Maar zijn ze sinds de parlements- en presidentsverkiezingen wel veroordeelt tot de politiek.

Voorstanders van de nieuwe grondwet vinden dat Morsi de kans moet krijgen zijn plannen uit te voeren. Hij is immers pas vijf maanden aan de macht. Mubarak was 30 jaar aan de macht. Gedurende die jaren werden de Moslimbroeders afgeschilderd als een gevaarlijke organisatie. Egyptenaren zijn gewend geraakt aan de jaren lange ‘indoctrinatie’, velen van hen vertrouwen de Moslimbroeders daardoor nog steeds niet.

Veel Egyptenaren zijn bang voor nieuw Afghanistan onder de Moslimbroeders. Egypte is een land met veel verschillende groeperingen en zou niet door een partij moeten worden geregeerd. De Moslimbroeder gebruiken de bevolking uit naam van de religie.

Want je nieuwe grondwet is een islamitische grondwet, zegt de oppositie, maar de islamisten vertegenwoordigen de grondwet niet. De roept die grote angst op bij mensenrechtenorganisaties en seculiere tegenstanders van Morsi. “De revolutie moet doorgaan”, was een slogan die tijdens de protesten van afgelopen week veel werd gehoord.

Tijdens de opstand van vorig jaar riep men om de val van het oude regime, nu roept men om de val van de Moslimbroeders. Een spandoek , in de vorm van een identiteitskaart, voor het presidentieel paleis kan het niet duidelijker zeggen: “Naam: Morsi. Beroep: Hosni Mubarak.”

De uitkomst van het referendum zal de toekomst van Egypte voor de komende tijd gaan bepalen. Het spel is nu zeer serieus op de wagen. En de verschillende spelers slijpen de messen.

Die belangrijkste spelers zijn: het leger, de islamisten, de revolutionairen, de liberalen, de christenen, de overblijfselen van Mubarak regime en de ruim 40 miljoen Egyptenaren (ook wel ‘couch party’ – de thuis op de bank zitters – genoemd) die tot geen van deze groeperingen behoren. Die laatsten hebben geen stem, zij zijn de toeschouwers, omdat ze weinig meer doen dan juichen als er ‘een doelpunt wordt gescoord’ of schreeuwen wanneer de ‘scheidsrechter een fout maakt’.

Alle groeperingen doen er alles aan om de toekomst van Egypte te bepalen. Wat zou er gebeuren als de ‘islamisten’ dit referendum winnen? Als de Moslimbroeders de macht in handen houden, zullen die samen met het leger de anderen (zoals de ‘liberalen, revolutionairen en aanhangers van het oude regime’) proberen de mond te snoeren. Net zoals we dat in Pakistan hebben zien gebeuren. Dan zal een quasi-islamitische regering Egypte leiden met de stilzwijgende hulp van het leger, de inlichtingendiensten en de veiligheidstroepen. Presidenten en premiers zullen komen en gaan, maar het algemene beeld blijft hetzelfde. Hoewel sommigen het idee van een islamitisch en nucleair Egypte romantiseren, zijn anderen bang voor deze heimelijke steun van het leger en semi-theocratie.

Het is goed mogelijk dat de huidige golf van onrust uiteindelijk geen duidelijke winnaar oplevert. Dat zou kunnen leiden tot gematigder stellingnames van de verschillende groeperingen. De Freedom and Justice Party van de Moslimbroeders zou kunnen beslissen dat het effectiver is om samen te werken met andere partijen. De liberalen en revolutionairen zou tot het inzicht kunnen komen dat het accepteren van de uitkomst van het referendum de uitkomst is van een islamistische invloed die al decennia geleden is begonnen.

Ingrijpen van het leger lijkt voorlopig geen serieuze optie. Het leger neemt een neutrale positie in zolang aan zijn belangrijkste eisen wordt voldaan. Het ziet het liefst een verzoening tussen de rivaliserende partijen. Daarom riepen ze eerder deze week op tot een overleg tussen alle groeperingen in het huidige conflict. Om zo een einde te maken aan de huidige politieke chaos. Maar een dag later werd dit voorstel alweer voor onbepaalde tijd uitgesteld.

Een verzoening tussen de huidige strijdende partijen betekent dat er een hoop mitsen en maren blijven bestaan, die kunnen leiden tot een situatie zoals in Turkije. Daar deelt een gematigde islamitische (zogenaamd seculiere) regering de macht met de liberale seculiere partijen. Op die manier houdt men het leger op afstand. En dat is wel het laatste wat het leger in Egypte voor ogen heeft.

Mocht er geen duidelijke overwinnaar uit dit referendum naar voren komen, dan kan dat leiden tot een verdere verslechtering van de economie en de veiligheidsituatie van Egypte. Het is dan zeker niet ondenkbaar dat het leger dan op zeker moment zal zeggen: “Genoeg!” Dan is Egypte weer terug bij de situatie van 1952.

De toekomst van Egypte ligt in de handen van twee strijdende groepen. “De Moslimbroeders zijn wakker geworden en ruiken de revolutie. De Revolutionairen zijn wakker geworden en ruiken de werkelijkheid”, kopte een Egyptische krant eerder deze week. Die strijd lijkt voorlopig nog onbeslist.

 
Advertenties

Over Jielis van Baalen

De Arabische Lente heeft in Egypte geleid tot grote veranderingen. Sommigen noemen het een 'Revolutie'. Egypte op weg naar democratie? Ik volg de ontwikkelingen als freelance journalist op de voet en doe daar verslag van.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s