Uitslag presidentsverkiezingen slechtst denkbare scenario

Afgelopen donderdag en vrijdag vonden in Egypte de eerste vrije presidentsverkiezingen plaats. Gisteren werd de officiële uitslag bekend gemaakt. Zoals verwacht heeft geen van de kandidaten meer dan 50 procent van de stemmen behaald, zodat een tweede ronde op 16 en 17 juni nodig is om uit te maken wie de nieuwe president zal worden. Slechts 46 procent van de kiezers bracht hun stem uit.

De eerste ronde is een overwinning geworden voor Mohamed Mursi, kandidaat van de Moslim Broederschap  en voor Ahmed Shafiq, aanhanger van het oude regime. Beiden behaalden bijna een kwart van de stemmen. De liberale kandidaat Hamdeen Sabbahi werd derde met iets meer dan 20 procent van de stemmen. De liberaal islamitische Abul Fotouh en de voormalig secretaris-generaal van de Arabische liga Amr Moussa eindigden met afstand op plaats vier en vijf.

De onverwacht snelle opkomst van de Nasserist Hamdeen Sabbahi was de grootste verrassing van deze beladen verkiezingen. Hij won vrij gemakkelijk in de twee grootste steden van het land, Caïro en Alexandrië. In Alexandrië kreeg Sabbahi maar liefst 34,2 procent van de stemmen. Dat was zo verrassend omdat Alexandrië lang werd gezien als een belangrijk bolwerk van de Moslim Broederschap. Ook in Cairo behaalde Sabbahi een ruime overwinning met van 35 procent van de stemmen, gevolgd door Shafiq met 26 procent en Mursi met 21 procent.

De uitslag van de presidentsverkiezingen kwam toch nog als een grote verrassing. Wekenlang lagen Amr Moussa en Abul Fotouh in de peilingen ruim voor op alle andere kandidaten. Daarom werd er ook een televisiedebat tussen deze twee kandidaten georganiseerd en uitgezonden. Uiteindelijk bleek dat debat meer een vloek dan een zegen voor de twee, tot dan toe, topkandidaten.

Moussa was als minister van Buitenlandse Zaken van Egypte (1991-2001) populair, omdat hij opkwam voor de waardigheid van Egypte en de Arabische landen. Tijdens de 18 dagen durende opstand van vorig jaar was Moussa de eerste om solidariteit te betuigen met de demonstranten op het Tahrirplein. Hij leek de ideale, charismatische kandidaat om het land uit het moeras te trekken waarin het terecht was gekomen door de strijd tussen de militairen en de Moslim Broederschap. Vermoedelijk zou hij in staat zijn geweest om te gaan met zowel de militaire leiders, die gewend zijn geraakt aan de macht, als met het door moslims gedomineerde parlement.

Uiteindelijk verliepen de verkiezingen heel anders. Onder het motto “herstel van de stabiliteit” stemden veel Egyptenaren op Ahmed Shafiq. Zowel de aanhangers van oud-president Mubarak als de armen mensen in de steden en de arme boeren kozen voor een krachtige president, die “de revolutionaire herrieschoppers en de Moslim Broederschap stevig zou aanpakken”. Want zij hebben de meeste last van de voortdurende onrust in het land.

Ook een groot deel van de Koptische christenen heeeft op Shafiq gestemd. Ze waren bang dat Moussa niet sterk genoeg zou zijn om de opmars van de islamisten te stuiten. Volgens de kopten zijn de islamisten uit op de volledige zeggenschap over het land, een gehele islamisering van het land en zelfs de heroprichting van het islamitische kalifaat. Alleen de door de militairen gesteunde Shafiq, was volgens de koptische leiders sterk genoeg om de islamistische aspiraties aan banden te leggen. Een ander deel van de koptische kiezers stemde op de liberale Sabahi.

Deze presidentsverkiezingen hebben weer eens laten zien dat het oude netwerk van Mubarak-aanhangers nog springlevend is. En dat het leger en de inlichtingendiensten, het netwerk van politieke en zakelijke belangen nog steeds zeer effectief kan zijn. Dat is niet zo vreemd. De regerende Nationale Democratische Partij (NDP) van Mubarak was nooit een politieke partij in de ware zin van het woord. Integendeel, het was een gigantisch staatsnetwerk, waarmee het hele land werd gecontroleerd en gedomineerd.

Alleen kan zo verklaard worden waarom iemand van het voormalige regime, die verantwoordelijk is voor de beruchte “Slag van de Kamelen” en die wordt beschuldigd  van corruptie, schijnbaar moeiteloos kan doordringen tot de tweede ronde van de presidentsverkiezingen.

Natuurlijk is het onnozel om te denken dat de Moslim Broederschap, met haar enorme politieke en sociale netwerk en grote organisatorische ervaring, niet instaat zou zijn de meeste stemmen voor haar kandidaat in de wacht te slepen. Toch is de overwinning van Mursi net zo verrassend als het verlies van Moussa.

Het slechte presenteren van de Moslim Broederschap in het parlement hebben de partij geen goed gedaan. Maar ondanks wat de peilingen zeiden, heeft het uiteindelijk goed uitgepakt voor de Broederschap. Hun kandidaat heeft de eerste plaats behaald.  

De overwinning van de Broederschap moet wel in perspectief worden gezien. De partij van Mursi behaalde iets meer dan vijf miljoen stemmen, terwijl ze bij de laatste parlementsverkiezingen nog zo’n 10 miljoen stemmen kreeg. Een daling van 50 procent in slechts 3 tot 4 maanden is moeilijk te verbloemen.

Voor de ‘revolutionairen’ van het eerste uur is deze uitslag het slechtst denkbare scenario. In de tweede ronde kan alleen worden gekozen tussen een fundamentalistische moslim en een representant van het oude regime. Daarmee lijkt de hun ‘revolutie’ in verval te zijn geraakt. Toch hoeft deze uitslag niet een teken van verval te zijn. Want het is ook niet slechts een overwinning van de Moslim Broederschap en het is ook geen echte heropleving van de semiseculiere politiestaat van Mubarak, maar eerder de laatste stuiptrekkingen van beide.

Advertenties

Over Jielis van Baalen

De Arabische Lente heeft in Egypte geleid tot grote veranderingen. Sommigen noemen het een 'Revolutie'. Egypte op weg naar democratie? Ik volg de ontwikkelingen als freelance journalist op de voet en doe daar verslag van.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

2 reacties op Uitslag presidentsverkiezingen slechtst denkbare scenario

  1. Het lijkt mij van belang dat deze verkiezing tussen Shafiq en Sabahi geboycot gaan worden om zelfs maar de schijn van legitimiteit te vermijden. Een president, gekozen terwijl maar 20% van de kiezers gaat stemmen, krijgt het aanzienlijk moielijker dan wanneer er meer dan 40% naar de stembus gaat.

    • Jielis van Baalen zegt:

      Zo’n boycot zal er zeker gaan komen. Maar al komt 6% van de bevolking stemmen, de uitslag zal dan gewoon als geldend worden aangenomen. Dus lijkt me niet stemmen de slechtste optie. Ga dan massaal stemmen en schrijf met dikke letters op het formulier Sabahi (bv.)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s