Presidentsverkiezingen in Egypte een schaakspel zonder einde

Drie dagen voor de eerste vrije presidentsverkiezingen in de geschiedenis van Egypte loopt de spanning in het land op naar een historisch hoogtepunt. Cairo hangt vol met billboards, bumperstickers en posters. Overal in stad en land delen aanhangers van de kandidaten flyers uit. Er hangt iets in de lucht. Maar niemand die kan voorspellen wie van de vijf belangrijkste kandidaten de eerste gekozen president van Egypte zal worden.

Inmiddels lijkt de campagne ook uit te groeien tot een referendum over de plaats van de islam in de samenleving en over het al dan niet opzeggen van het vredesverdrag met Israël. Nog drie dagen hebben de 13 presidentskandidaten om Egyptenaren over te halen om op één van hen te stemmen.

De laatste week voor de verkiezingen is een goed beeld ontstaan van wie de koplopers in de verkiezingen zijn. Volgens de meeste peilingen gaan twee kandidaten duidelijk aan de leiding: de voormalige secretaris-generaal van de Arabische Liga Amr Moussa, en de voormalige leider van de Moslimbroederschap Abdel Moneim Aboul Fotouh. Beiden hebben een zeer intensieve campagne gevoerd.

De kandidaten

Op de foto links: Moussa, Shafiq, Mursi en Fotouh.

De voormalige diplomaat Amr Moussa is een onafhankelijke kandidaat. Van 2001 tot 2011 was hij Secretaris-generaal van de Arabische Liga.  Als minister van Buitenlandse Zaken kreeg hij grote populariteit in Egypte en in de rest van de Arabische wereld, vooral vanwege zijn kritiek op Israël. Rond zijn plotselinge overplaatsing naar de Arabische Liga in 2001, ging het gerucht dat oud-president Mubarak hem zag als een politieke rivaal.

Amr Moussa pleit voor gelijkheid en integratie van alle Egyptenaren ongeacht religie. Hij streeft naar de emancipatie van vrouwen en jongeren, die volgens hem een ‘meer invloedrijke rol moeten spelen in de toekomst van Egypte”.

Verder dringt hij aan op wijziging van het in 1979 gesloten Egyptisch-Israëlische vredesverdrag en het openen van de Egyptische grens met Gaza.

Van alle kandidaten heeft Amr Moussa verreweg de meeste ervaring in de internationale politiek. Zijn internationale netwerk zou kunnen helpen om het aanzien van Egypte in het buitenland te verbeteren. Voor veel Egyptenaren lijkt hij een aanvaardbare kandidaat.  

Zijn belangrijkste tegenkandidaat is Aboul Fotouh. Aboul Fotouh is de vertegenwoordiger van de liberale vleugel de Moslimbroederschap van de vleugel. De voormalige kinderarts was al jong een politiek activist. Als studentenleider werd hij in de jaren 1970 beroemd toen hij tijdens een bijeenkomst met president Anwar Sadat, aan de Universiteit van Cairo, opstond en openlijk kritiek leverde op het regime en de hardhandig wijze van optreden tegen de Broederschap.

Zijn progressieve opvattingen, met name over de rechten van vrouwen, de moslim-christelijke relaties en de bescherming van minderheden, maken hem buitengewoon populair bij jongeren binnen de Broederschap.

Nadat hij  zich als onafhankelijk kandidaat voor het presidentschap opwierp, stapte hij uit de Broederschap. Tijdens de campagnes portretteerde Aboul Fotouh zichzelf als de beste kandidaat om de kloof tussen seculiere liberalen en islamisten te overbruggen. Daarbij benadrukt hij het belang van religie en democratie in Egypte en de noodzaak van een verbeterde integratie tussen moslims en niet-moslims. Volgens hem moet de staat de bescherming van minderheden garanderen.

Een van zijn meest opmerkelijke uitspraken is de belofte dat hij, als hij president wordt, een vrouw of een koptische christen zal aanstellen als vicepresident.

De officiële kandidaat van de Moslim Broederschap is de volgens velen wat saai ogende Mohamed Morsi. Maar weinigen in de Broederschap lijken in te stemmen met zijn kandidatuur. In feite is hij ook de tweede keus, nadat hun eerste keuze kandidaat, Khairat al Shater, door de legerleiding werd verwijderd van die kieslijst.

Tijdens de campagnes heeft Morsi een fel fundamentalistische toon aangeslagen. Zeer opmerkelijk was zijn uitspraak om het begin vorige eeuw afgeschafte kalifaat weer te herstellen. In Jeruzalem nog wel.

De derde kandidaat, Ahmed Shafiq, wordt gezien als de ‘favoriete kandidaat van de generaals’, want hij was ooit een van hen. Hij diende als gevechtspiloot in 1973 tijdens de Arabisch-Israëlische oorlog, onder de toenmalige luchtmachtbevelhebber Hosni Mubarak. Na zes jaar gewerkt te hebben als commandant van de luchtmacht werd hij in 2002 benoemd tot minister van luchtvaart. Zijn grootste wapenfeit is de totale renovatie een nieuwbouw van de international luchthaven van Cairo.

Op 29 januari 2011 stelde Mubarak, in reactie op de protesten tegen zijn regime, Shafik  aan als minister-president. Shafik nam na iets meer dan een maand weer ontslag, omdat hij door de demonstranten werd beschuldigd als een overblijfsel van het afgezette regime.

Tijdens zijn campagne gaf hij aan dat het herstellen van veiligheid en orde in deze moeilijke tijden zijn grootste prioriteit zullen hebben. Hij geeft er de voorkeur aan om zich te concentreren op het “praktische werk dat specifieke oplossingen biedt voor specifieke problemen”.

Hamdeen Sabahi tenslotte is een onafhankelijke kandidaat. Hij is voormalig lid van de Arabische Democratische Nasseristische Partij, lid van het parlement en medeoprichter van de Kefaya! (Genoeg!) beweging, opgericht in 2004 om de corruptie en de “erfopvolging” van Gamal Mubarak als president te voorkomen.

Sabahi is een groot voorvechter van sociale rechtvaardigheid en armoedebestrijding. En ook hij roept op tot de herziening van het Egyptisch-Israëlische vredesverdrag en stelt voor daarover een nationaal referendum te houden.

Scenario’s

Wat betekent de strijd om het presidentschap voor de christenen in Egypte en voor de verhouding met Israel?  Voor christenen lijkt Amr Moussa een goede keuze, net als Ahmed Shafiq. Volgens recente peilingen onder kopten in Egypte zal ruim 70% van hen stemmen op één van deze kandidaten. De kandidaat van de Moslimbroederschap, Mohamed Morsi, maakt veel christenen bang voor hun toekomst in Egypte.

De verhouding met Israël is in Egypte altijd een heikel punt. Het zou voor Israël goed zijn wanneer Ahmed Shafiq wordt gekozen. Ondanks zijn actieve militaire verleden streeft hij naar rust en stabiliteit in de regio. Dus ook met Israël.

De Egyptische politiek lijkt een spel schaken zonder koning. De uitkomst is nog onduidelijk en deze onduidelijkheid zal waarschijnlijk nog wel even voortduren. Enige zorg is daarbij wel op zijn plaats. Want de twee kandidaten die nu aan de leiding gaan in de voorspellingen, Amr Mousa en Aboul Fotouh zijn seculiere kandidaten. En als de religieuze meerderheid van het land ook maar enig vermoeden van fraude zal hebben over de uitkomst van de verkiezingen dan breekt de hel los.

Advertenties

Over Jielis van Baalen

De Arabische Lente heeft in Egypte geleid tot grote veranderingen. Sommigen noemen het een 'Revolutie'. Egypte op weg naar democratie? Ik volg de ontwikkelingen als freelance journalist op de voet en doe daar verslag van.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Een reactie op Presidentsverkiezingen in Egypte een schaakspel zonder einde

  1. Pingback: Presidentsverkiezingen in Egypte: een schaakspel zonder einde « Zonder Graten

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s