Koptische paus Shenouda III overleden

De leider van de Koptisch-Orthodoxe Kerk, paus Shenouda III, is zaterdag op 88-jarige leeftijd overleden. Hij leidde sinds 1971 de Koptisch-Orthodoxe Kerk, een Egyptisch kerkgenootschap dat naar schatting zes tot tien miljoen volgelingen heeft. Paus Shenouda III was de paus van Alexandrië, de plaats waar de christelijke kerk in het jaar 40 door de evangelist Marcus zou zijn gesticht.

Koptische christenen vormen de grootste minderheid in het Midden-Oosten. Zo’n 8 procent van de Egyptische bevolking is koptisch orthodox.

Paus Shenouda werd op 3 augustus 1923 geboren als Nazir Gayed Roufial. Hij was de 117e patriarch van de Koptisch-Orth0doxe kerk. In die positie leidde hij de 76 bisschoppen, die samen de Heilige Synode vormen die de kerk bestuurd.

De latere paus studeerde aan het einde van de jaren ’40 van de vorige eeuw letteren aan de Universiteit van Cairo. Hij kreeg godsdienstige vorming aan de Koptische Theologische Hogeschool. Ook volgde hij postacademische cursussen in de archeologie en klassieke talen. Hij vervulde zijn dienstplicht en was docent op een middelbare school. In die periode was hij ook betrokken bij het zondagsschoolonderwijs van de koptische kerk. Op 26-jarige leeftijd volgde een benoeming als docent aan de Koptische Theologische Hogeschool.

De zaterdag overleden paus werd in 1954 monnik in het klooster Syrisch klooster in de Wadi Natrun, 60 km ten westen van Cairo. Daar kreeg hij de naam Antonius El Souriany. Een jaar later volgde een priesterwijding. Tussen 1956 en 1962 leefde hij als kluizenaar.

Zijn voorganger paus Cyrillus VI benoemde hem in dat laatste jaar tot bisschop en gaf hem de naam Shenouda. Hij kreeg de verantwoordelijkheid over de Koptische Theologische Hogeschool en de aansturing van het koptisch-christelijk onderwijs.

Negen jaar later, op 14 november 1971, volgde zijn inhuldiging als 117e patriarch en paus van Alexandrië.

De paus zette zich zijn hele leven in voor de eenheid met andere orthodoxe en oriëntaalse christelijke kerken. Ook haalde hij de banden aan met de Rooms-Katholieke Kerk, hoewel het nooit tot een warme relatie kwam met Rome.

De kerkvorst leidde de Kopten met strakke hand. Als leider had hij het laatste woord in alle belangrijke beslissingen in de kerk. Zijn resolute optreden bracht hem verscheidene keren in conflict met de overheid. Dat leidde er in 1981 toe dat president Sadat hem in ballingschap stuurde naar het Bishoi klooster in de Wadi Natrun.

Hoewel Sadat kort daarna door extremistische moslims werd vermoord, liet zijn opvolger Mubarak de paus pas in 1985 terugkeren naar zijn residentie in Cairo. Toch waren de verhoudingen tussen de regering en de koptische leider over het algemeen goed. Dat laatste werd de paus na de omwenteling van vorig jaar in Egypte diverse keren aangerekend.

Hoewel christenen in Egypte al decennia lang als tweederangs burgers behandeld worden, kwamen spanningen rond deze minderheid in het afgelopen jaar tot diverse uitbarstingen. Een bomaanslag tijdens een kerkdienst op nieuwjaarsmorgen 2011 in Alexandrië kostte 23 mensen het leven. Er vielen ruim 100 gewonden. In maart 2011 werd een kerk in Sol vernietigd en op 7 mei 2011 vielen twaalf doden bij een aanval op een kerk in de wijk Imbaba in Cairo. 

Paus Shenouda III bezocht verscheidene keren Nederland. De laatste keer was in 2010, bij de viering van het zilveren jubileum van de Koptisch-Orthodoxe Kerk in Nederland. In de Rooms-Katholieke St. Bavokathedraal in Haarlem leidde de paus een speciale kerkdienst.

Bij één van zijn eerdere bezoeken aan Nederland toonde hij zich bezorgd over de positie van koptische jongeren in het geseculariseerde Nederland. Hij vroeg aandacht voor Bijbels onderwijs voor de jeugd.

Op medisch-ethisch gebied had paus Shenouda conservatieve standpunten. Zo wees hij abortus af tenzij de moeder in levensgevaar verkeert.

De uitvaartdienst van Shenouda zal aanstaande dinsdag plaatsvinden in de kathedraal van Abbasya in Cairo. Naar alle waarschijnlijkheid wordt hij begraven in het Bishoi klooster in de Wadi Natrun. Het klooster waar hij eerder vier jaar in ballingschap leefde.

Advertenties

Over Jielis van Baalen

De Arabische Lente heeft in Egypte geleid tot grote veranderingen. Sommigen noemen het een 'Revolutie'. Egypte op weg naar democratie? Ik volg de ontwikkelingen als freelance journalist op de voet en doe daar verslag van.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s