Tahrir één jaar later: vieren of vechten

Op 25 januari 2011 begon in Egypte een opstand die 18 dagen duurde. De opstand leidde tot het terugtreden van president Mubarak. Daarmee kwam een einde aan het Mubarak-regime, dat Egypte dertig jaar met harde hand regeerde. Vandaag zullen vele tienduizenden demonstranten weer de straten vullen van de grote steden in Egypte.

Voor de opstand begon

De dag voor de opstand begon waren verschillende mensen in het nieuws, die de dagen erna, zowel in positief als negatief, wereldnieuws zouden worden. Ze waren zich totaal niet bewust van het lot dat hen te wachten stond. De minister van Binnenlandse Zaken en de secretaris-generaal van de inmiddels ontbonden Nationaal Democratische Partij, overlaadden de politie met lof en bedankte hen voor “de offers die zij brengen om Egypte te beschermen”. Op 25 Januari wordt de dag van de politie gevierd. Beide kopstukken zijn kort na de opstand gearresteerd en worden nu berecht.

De minister van Buitenlandse Handel en Industrie vluchtte na het uitbreken van de opstand naar Spanje. Via een internationaal arrestatiebevel probeert men hem naar Egypte terug te krijgen. Tijdens een Arabisch-economische topconferentie, die vlak voor de opstand in Sharm El-Sheikh werd gehouden, beweerde hij nog dat het omverwerpen van het regime, zoals dat in Tunesië had plaatsgevonden, in Egypte ondenkbaar was.

Veldmaarschalk Hussein Tantawi, die na de opstand de macht overnam van Mubarak, sprak kort voor de opstand met een aantal andere hooggeplaatste militairen nog over hun naderende pensionering.

De groot imam van Egypte, sheikh Ahmed El-Tayyeb, waarschuwde de vrijdag voor de opstand voor een zionistische samenzwering, met het doel de Arabische wereld te vernietigen en het imago van de islam in de westerse wereld te beschadigen.

Een paar dagen voor de opstand klaagde de Moslim Broederschap nog over de nieuwste arrestatiegolf, waarbij vele broeders zonder enige vorm van proces gevangen werden gezet. Ze hadden er toen geen idee van dat hun positie in korte tijd zo radicaal zou veranderen.

Een jaar later

Natuurlijk zijn er successen behaald in het afgelopen jaar. Egyptenaren hebben voor het eerst in hun geschiedenis een nieuw parlement kunnen kiezen. Later dit jaar mogen zij zich uitspreken over een nieuwe grondwet en kunnen ze een nieuwe president kiezen.

Mubarak, zijn zoons en andere leden van het oude regime staan inmiddels terecht op beschuldiging van corruptie en het doden van onschuldige demonstranten tijden de opstand van vorig jaar.

Maar volgens veel Egyptenaren duurt de overgang van het dictatoriale regime naar democratie veel te lang. Het leger heeft nog steeds de macht stevig in handen, mensenrechten worden op grote schaal geschonden en de vrijheid van de media wordt nog steeds beperkt.

Ook met de economie van Egypte gaat het niet goed. Van de eisen die de demonstranten vorige jaar opstelden, zoals sociale rechtvaardigheid, betere lonen en meer werkgelegenheid, is nog niets ingewilligd. Het toerisme, al decennia de belangrijkste bron van inkomsten voor Egypte, is het afgelopen jaar met 80% teruggelopen.

De protesten van vandaag

Een jaar later is nog altijd niet duidelijk wat de opstand heeft opgeleverd. Vandaag is uitgeroepen tot ‘De dag van de woede’. De revolutionairen keren terug op het Tahrirplein in Cairo. Er heerst grote ontevredenheid onder de bevolking. Allerlei groeperingen en bewegingen, zoals artsen, boeren en arbeiders, hebben de afgelopen weken herhaaldelijk gedemonstreerd voor hogere lonen en betere levensomstandigheden.

Lang niet iedereen zal vandaag de straat opgaan. De Moslim Broederschap en de Tagammu partij hebben al aangekondigd niet aan de demonstraties mee te zullen doen. Ook veel christenen doen niet mee. De drie belangrijkste christelijke nominaties hebben hun leden opgeroepen niet mee te doen aan de protesten van vandaag.

Mohammed ElBaradei, die zich vorige week nog terug trok voor de presidentsverkiezingen, deed een beroep op de veiligheidstroepen geen geweld te gebruiken tegen de demonstranten.

De onvrede onder de demonstranten vandaag zal groot zijn. Wellicht zelfs groot genoeg om een echte revolutie te beginnen. Om de druk wat van de ketel te halen heeft veldmaarschalk Tantawi gisteren tijdens een toespraak op de Egyptische staatstelevisie, meegedeeld dat de controversiële wet op de noodtoestand vandaag zal worden opgeheven. “Ik heb besloten om de noodtoestand te beëindigen, ingaande op de ochtend van 25 januari 2012 “, aldus Tantawi. Hij voegde daar nog aan toe dat dit niet geldt voor criminelen, zonder erbij te zeggen wat hij verstaat onder criminelen.

De wet werd tientallen jaren gebruikt door oud president Hosni Mubarak tegen de burgerbevolking om zo het rechtssysteem te omzeilen. Jarenlang werd het regime Mubarak, vanwege deze wet, zwaar bekritiseerd door internationale mensenrechtenorganisaties.

De huidige militaire machthebber hebben de wet op de noodtoestand het laatste jaar ook stelselmatig toegepast. Gedurende het dertig jarig bewind van voormalig president Mubarak, werden slechts 2.000 burgers  berecht door een militaire rechtbank. Maar in de tien maanden dat de SCAF aan de macht is, hebben zes keer zoveel met burgers terecht gestaan voor militaire rechtbanken. De legerleiding had al eerder het beëindigen van de noodwet aangekondigd. Maar trok die belofte in na de bestorming in september van het gebouw waarin de Israëlische ambassade is gevestigd. De wet verbood politieke bijeenkomsten en demonstraties en beperkte de persvrijheid.

Hoe groot de onvrede onder de Egyptenaren is weten we inmiddels. Maar of die groot genoeg is een ‘tweede revolutie’ te beginnen weet niemand. Vandaag zal blijken of het een dag van vieren wordt of een dag van vechten.

Advertenties

Over Jielis van Baalen

De Arabische Lente heeft in Egypte geleid tot grote veranderingen. Sommigen noemen het een 'Revolutie'. Egypte op weg naar democratie? Ik volg de ontwikkelingen als freelance journalist op de voet en doe daar verslag van.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s