Egypte lijkt radeloos

Vrijdag 8 juli 2011 zal de geschiedenis ingaan als de dag van de grootste demonstraties in Egypte sinds de val van oud-president Hosni Mubarak. Toen heerste op het Tahrirplein in Cairo een euforische stemming. Het nieuwe Egypte was geboren. De dictatuur afgeschaft en de deur naar democratie was wijd open gezet. Nu, vijf maanden later, is van die euforische stemming niet veel meer over.

Tahrirplein 8 juli 2011 met witte Sit-in tent in het midden van het plein

Op het Tahrirplein werd ik geconfronteerd met mijn eigen vaderlandse geschiedenis. De gedachten aan het Rampjaar 1672 drongen zich aan me op. Er hadden zich inmiddels tussen de 30.000 en 40.000 demonstranten verzameld. In het midden van het plein een tentenkamp van de harde kern van de betogers. Net daarnaast stond het hoofdpodium, dat gedurende de dag werd gevuld met vertegenwoordigers van verschillende moslimorganisaties. In het bijzonder door de Moslimbroeders. Aan de westkant van het plein, naast de straat van het gebouw van de Arabische Liga, stond een podium met vooral vertegenwoordigers van jongerengroeperingen. En in een andere uithoek van het plein een klein podium met familieleden van de martelaren van de revolutie en hun sympathisanten.

Zoveel mensen op het plein, zoveel verschillende boodschappen. Maar geen spoor meer van die vastberaden eenheid, zoals die bestond tijdens de achttiendaagse opstand eerder dit jaar, die leidde tot de val van Mubarak. Maar wat misschien belangrijker is: geen adres waar de demonstranten hun eisen kunnen neerleggen. Politici hebben zich niet op het plein durven vertonen. En de legerleiding durft de confrontatie met de demonstranten ook niet aan te gaan. De demonstraten geven diverse en zeer afwijkende antwoorden op mijn vraag hoe het nu verder moet met Egypte. Ja, over één ding waren ze het eens: de legerleiding die het land tijdelijk bestuurt moet weg. “Weg met generaal Tantawi” en “Het volk wil vrijheid.” Vergelijkbare leuzen galmden 25 januari van dit jaar al door de straten en over de pleinen van Egypte. En als ik vraag: “En dan, wat moet er dan gebeuren?” dan valt het stil. Radeloos, Redeloos en Reddeloos?

Nu Egypte worstelt met het leggen van een basis van een echte democratie, wordt het debat over de rol van het leger in de politiek met de dag scherper. In hoeverre moet een leger zich met politiek bemoeien? Een prangende vraag in een land dat 60 jaar onder een door militairen geleide dictatuur geleden heeft.

Het debat is in een stroomversnelling geraakt nu steeds meer potentiële presidentskandidaten hun visie ventileren op de toekomstige rol van het leger. Deze week verscheen een lijvig rapport van de vicepresident van het Hof van Cassatie, Hesham al-Bastawisi, waarin hij uitgebreid zijn visie geeft op de militair-civiele verhoudingen.

Naast haar primaire taak, de bescherming van Egyptes grondgebied, zou het leger de grondwettelijke orde moeten beschermen. Het document stelt voor dat de strijdkrachten de hoeder van een reeks ‘superconstitutionele principes’ zouden moeten zijn, waaronder respect voor de mensenrechten, de bescherming van de rechten van minderheden, betrokkenheid bij internationale verdragen en overeenkomsten die Egypte al heeft ondertekend, sociale rechtvaardigheid, de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en vervolging van leden van het oude regime, de autonomie van de universiteiten, de verbetering van onderwijs en wetenschappelijk onderzoek en betrokkenheid bij het beschermen van de nationale veiligheid.

Maar daar staan de Egyptenaren niet op te wachten. Het militaire establishment is de enige pijler onder het oude regime dat nog steeds volledig intact is. Door de kant van de demonstranten te kiezen tegen de voormalige president Hosni Mubarak heeft het leger zich aanvankelijk populair gemaakt. En de generaals hebben bij herhaling beweerd dat zij er alles aan zullen doen om zo snel mogelijk een burgerlijk democratisch bestuur te installeren.

Maar de tienduizenden demonstranten vinden dat van die beloften tot nu toe bitter weinig terecht is gekomen. Een paar weken geleden vroegen de demonstranten zich nog af of het leger de Egyptische democratie wel kan en wil beschermen. Gisteren hebben de Egyptenaren massaal het vertouwen in de legerleiding opgezegd.                                    

Wie gaat Egypte redden?

Advertenties

Over Jielis van Baalen

De Arabische Lente heeft in Egypte geleid tot grote veranderingen. Sommigen noemen het een 'Revolutie'. Egypte op weg naar democratie? Ik volg de ontwikkelingen als freelance journalist op de voet en doe daar verslag van.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Een reactie op Egypte lijkt radeloos

  1. Rien Platteschorre zegt:

    Beste Jielis, Begrijp ik het goed, dat er afgelopen vrijdag in ieder geval weinig tot geen rellen zijn geweest? Dat zou m.i. een goede zaak zijn.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s