Egypte kan niet kiezen

Na de 25 januari revolutie is er in recordtempo veel veranderd in Egypte. De president en het oude regime zijn verdreven. Een tijdelijke regering bestuurt het land onder het gezag van het leger. Nieuwe politieke partijen, van seculier tot ultra religieus, schieten als paddenstoelen uit de grond. Er moet een nieuwe grondwet komen. En dit najaar zullen parlementsverkiezingen en presidentsverkiezingen worden gehouden. Intussen wordt er heftig gediscussieerd in welke volgorde dat allemaal moet gaan gebeuren. Egypte mag kiezen, maar weet niet wat.

De eis van de betogers was duidelijk

De algehele verwarring doet denken aan het verhaal van de hongerige ezel die tussen twee bergen voedsel staat. Een berg hooi en een berg klaver. Verward door de overweldigende keuze kan de ezel niet kiezen en sterft van de honger. Ook Egypte staat voor moeilijke keuzes. Allereerst is er een discussie losgebarsten over de vraag of er eerst parlementsverkiezingen moeten plaatsvinden of dat er eerst een nieuwe grondwet moet worden samengesteld.

Om uit dit dilemma een uitweg te vinden pleit presidentskandidaat Mohamed ElBaradei voor een variant op het laatste. Zijn idee, het schrijven van een document geïnspireerd op de Universele Verklaring Rechten van de Mens, is niet helemaal nieuw. In een dergelijk document zouden de beginselen van de Egyptische staat en de onvervreemdbare rechten van de Egyptische burgers, zoals vrijheid van geloof en meningsuiting, moeten worden vastgelegd. Dit document moet alle Egyptenaren en hun staat beschermen, of het nu gaat om burgers, parlementariërs of de president. Het document zou niet aan verandering onderhevig moeten zijn, terwijl wetten en de grondwet wel gewijzigd kunnen worden.

Op deze manier kan de normale situatie worden hersteld, kunnen de militairen weer terug naar hun kazernes en kan worden begonnen met de wederopbouw van het land. Hoe langer men hiermee wacht, hoe onzekerder de situatie en hoe groter de kans op en contrarevolutie.

Voorstanders van het idee om eerst een nieuwe grondwet te schrijven zijn – niet geheel ten onrechte – bang dat de winnaars van de parlementsverkiezingen de nieuwe grondwet naar hun hand zullen zetten. De kans is groot dat de islamisten, zoals de Moslimbroeders en salafisten, bij de eerstkomende verkiezingen de meerderheid van de stemmen zullen behalen. Tot nu toe hebben de islamisten er geen geheim van gemaakt dat zij het islamitisch recht boven het burgerlijk recht willen laten prevaleren. Om dat te voorkomen willen veel Egyptenaren het Tunesische model volgen en een nieuwe grondwet schrijven.

Om de verwarring nog groter te maken heeft Amr Moussa, een andere belangrijke presidentskandidaat, opgeroepen de presidentsverkiezingen te houden voorafgaande aan de parlementsverkiezingen. Dat heeft twee voordelen. In dat geval hebben de nieuwe politieke partijen meer tijd om zich te organiseren en campagne te voeren voor de parlementsverkiezingen. Daarnaast stelt die volgorde de nieuwe president in staat de opstelling van een nieuwe grondwet te coördineren en te controleren. Hij kan dat doen door een comité te vormen dat de nieuwe grondwet moet schrijven. Na een maand of twee kunnen de Egyptenaren dan in een referendum hun mening geven over de nieuwe grondwet.

Voorwaarde is dan wel dat het huidige presidentiële systeem, waarin de macht bij de president ligt, wordt gewijzigd in een parlementair systeem waarbij de macht in handen is van de minister-president en het parlement.

Maar het is niet erg waarschijnlijk dat de militairen die nu aan de macht zijn de volgorde van de verkiezingen en van het schrijven van een nieuwe grondwet willen omkeren. Voorlopig zijn die niet van plan afstand te doen van hun macht. Al eerder hebben zij laten weten aan de macht te zullen blijven totdat er een nieuwe grondwet is geschreven. En dat kan nog wel twee jaar of meer duren.

Kort na het aftreden van oud-president Mubarak was Egypte in een euforische staat. Nu heersen het leger en de verwarring. Veel Egyptenaren dachten dat Egypte nu snel een volwaardige democratie zou zijn, met meerdere politieke patijen, een democratische volksvertegenwoordiging en een president die boven alle partijen staat. De weg naar democratie is lang en lastig. Een natie die zestig jaar geen keuzes kende wordt nu overweldigd door een overdaad aan keuzes. Geen wonder dat Egypte dan even niet meer weet wat te kiezen.

Advertenties

Over Jielis van Baalen

De Arabische Lente heeft in Egypte geleid tot grote veranderingen. Sommigen noemen het een 'Revolutie'. Egypte op weg naar democratie? Ik volg de ontwikkelingen als freelance journalist op de voet en doe daar verslag van.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s