Egyptische vrouwen bang voor buitenspelpositie

Egypte vrouwen stonden vanaf de eerste dag van de revolutie in de frontlinie van de protesten rond en op het Tahrirplein. Protesten die uiteindelijk leidden tot het aftreden van ex-president Hosni Mubarak. Maar vandaag zijn deze vrouwen in toenemende mate bang dat ze buitenspel komen te staan in het nieuwe te vormen Egypte.*

28 januari Talat Harb plein: Vrouwen beschermen biddende demonstranten (eigen foto)

Zo zijn er minder vrouwen in het huidige kabinet dan onder president Mubarak het geval was. Het is nog onduidelijk hoeveel plaatsen er voor vrouwen worden gereserveerd in het nieuwe parlement. Volgens de vrouwen zien de regerende militaire machthebbers hen volledig over het hoofd bij het maken van de plannen voor het nieuwe Egypte. Wat echter hun grootste woede heeft opgewekt is de behandeling (lees mishandeling) van vrouwen die tijdens Wereldvrouwendag in maart werden gearresteerd bij in een protest op Tahrir Square. Achttien activistes werden gearresteerd, van wie 17 zeggen dat ze vervolgens zwaar werden mishandeld en gedwongen om een maagdelijkheidtests te ondergaan. “Er was een mannelijke arts die ons onderzocht”, zei een van de demonstranten. “We moesten al onze kleren uit doen. Toen beseften we dat een aantal andere soldaten naar ons stond te gluren. Ik had nooit gedacht dat me dit kon overkomen in Egypte, of waar ook ter wereld. Ik voel me zeer beschaamd.”

Een legerwoordvoerder verklaarde onlangs dat “deze vrouwen geen vrouwen zijn zoals uw dochter of de mijne. Het waren jonge vrouwen die in tenten kampeerden met mannelijke demonstranten. We wilden niet dat de vrouwen later konden zeggen wij hen zouden hebben aangerand of verkracht. Dus we wilden bewijzen dat ze al geen maagd meer waren op het moment dat we ze arresteerden.”

Veel vrouwen in Egypte hadden verwacht dat deze revolutie alle mensen zou aangaan, mannen zowel als vrouwen. En dat termen als vrijheid, gelijkheid en sociale rechtvaardigheid ook voor hen, vrouwen, zouden gelden. “Blijkbaar is dat dus niet zo”, verzuchtte een activiste.

De Egyptische legerleiding heeft tot nu toe steeds ontkend dat er maagdelijkheidtesten zijn uitgevoerd. Maar vrouwelijke activisten bestrijden die bewering. Het heeft de kwestie alleen maar verergerd. En nu vrezen de vrouwen ook nog dat ze bewust buiten de politieke dialoog worden gehouden.

Hoda Badran, voorzitter van de Alliantie voor Arabische Vrouwen en een voormalig hoge VN-functionaris, was onlangs een van de vooraanstaande sprekers op een vrouwenconferentie in Cairo.  Doel van deze conferentie was er voor te zorgen dat vrouwenstemmen niet ten onder gaan in de verhitte politieke debatten die nu gevoerd worden. “Vrouwen gingen naar het Tahrirplein. Vrouwen hebben deelgenomen aan de voorbereiding van de revolutie,” zei ze. “Ze hebben het plein schoongemaakt, de gewonden verpleegd, maar zij werden ook gedood, net als andere  mensen op het plein. Maar na de revolutie zien we dat er beslissingen worden genomen om vrouwen uit te sluiten. Andere vrouwelijke activisten vrezen dat het met de toenemende macht van de islamisten alleen maar nog erger zal worden. Waardoor vrouwen terug worden gedrongen in een ondergeschikte rol. Vrouwen verdienen beter!”

De in genderstudies gespecialiseerde Shaza Abdul-Latif zei dat zoiets een ‘nachtmerrie’ zou zijn. “Ik ben heel erg ongerust. Het belangrijkste probleem zijn de religieuze partijen die plotseling overal verschijnen”, aldus Latif.  “Ze kijken naar ons alsof we geen Egyptenaren zijn en geen religie hebben.”

De Egyptische samenleving is door alle ontwikkelingen de laatste jaren gestaag steeds conservatiever geworden. Volgens sommigen is dat het gevolg van de moeilijke economische tijden, waardoor de Egyptische mannen naar de Golf staten gaan om daar te werken. Bij hun terugkeer brengen ze een hoop conservatisme mee. Anderen suggereren dat het een reactie is op de corruptie die welig tierde onder het bewind van Hosni Mubarak.

Wat de oorzaak ook mag zijn, het is onvermijdelijk van invloed op de behandeling en de positie van vrouwen in Egypte. Het onderwijsniveau van vrouwen in Egypte is notoir laag, terwijl het analfabetisme onder vrouwen meer dan 80% is. Zo op het eerste gezicht is er dus niet dramatisch veel veranderd in de afgelopen maanden, ondanks de val van president Mubarak. Er is nog steeds een elite aan de macht. Conservatieve generaals en invloedrijke imams maken nog steeds de dienst uit.

Het grote verschil is echter dat alles nu ter discussie staat. Het open debat floreert als nooit tevoren. Op internet en in kranten wordt een ‘cultuur oorlog’ uitgevochten tussen degenen die een liberale samenleving willen en degenen die meer zeggenschap willen voor hun conservatieve interpretaties van de islam en het christendom.

De positie van vrouwen in de samenleving is een van de belangrijkste thema’s voor discussie. Shaza Abdul-Latif legt uit: “Dit is een zeer kritieke periode in onze geschiedenis. We hebben een kans om alles wat slecht is en gerelateerd aan het oude systeem te veranderen..”

* vertaling/bewerking van artikel uit The Egyptian Gazette (BBC)

Advertenties

Over Jielis van Baalen

De Arabische Lente heeft in Egypte geleid tot grote veranderingen. Sommigen noemen het een 'Revolutie'. Egypte op weg naar democratie? Ik volg de ontwikkelingen als freelance journalist op de voet en doe daar verslag van.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s