Saoedi-Arabië opent aanval op de Arabische lente

Veel Egyptenaren maken zich ernstige zorgen over de voortgang van de revolutie in hun land. De vaart is eruit. Terwijl het Westen bang is voor een nieuwe Gamal Nasser of een ayatollah Khomeiny, huivert Saoedi-Arabië bij de gedachte aan een opstand in eigen land.

Ondertussen wordt in Egyptische kranten druk gespeculeerd over een proces tegen oud president Hosni Mubarak. Maar die ligt nog steeds in een ziekenhuis in Sharm el-Sheikh. En wie betalen de medische kosten van voormalig president Mubarak en van voormalig First Lady Suzanne Mubarak? Volgens het ministerie van Volksgezondheid heeft Egypte van diverse Saoedische sjeiks en prinsen een aanbod ontvangen om de medische kosten van de Mubaraks te betalen. Maar heeft het ministerie dit aanbod afgewezen.

Dit ogenschijnlijk genereuze aanbod van de Saoedi’s staat niet op zichzelf. Enkele weken geleden maakte Saoedi-Arabië nog een bedrag van 4 miljard dollar over naar Egypte. Dat is bijna twee maal zoveel als de jaarlijkse steun van de VS. Het geld is bedoeld voor een snelle wederopbouw van de lamgeslagen Egyptische economie.

Vanwaar dit ongewone aanbod en welke tegenprestatie van Egypte staan daar tegenover? Er gaan in Egypte hardnekkige geruchten dat de Saoedi’s niet willen dat Mubarak zal worden berecht en veroordeeld.

In zijn toespraak van vorige maand over het Midden-Oosten, liet president Barack Obama er weinig twijfel over bestaan dat Amerika de wensen voor verandering van de mensen in de regio zal steunen. Dit betekent dat de VS op ramkoers zijn met de Saoedi-Arabische leiders.

Het koninkrijk heeft zich de laatste weken ontpopt tot de leider van een nieuw front dat vastbesloten is om de populaire vraag naar hervormingen te bestrijden. Zoiets zou je eerder verwachten van Iran. Maar nu blijkt dat uitgerekend Amerika’s bondgenoot in de regio deze rol op zich heeft genomen. Hoewel de president in zijn speech Saoedi-Arabië in geheel niet noemde, is op dit moment de relatie met het koninkrijk de grootste uitdaging voor de VS in het Midden-Oosten.

De Saoedische heersers hebben duidelijk gemaakt dat ze de westerse steun voor democratie naïef en gevaarlijk vinden en een expliciete bedreiging voor de monarchieën aan de Perzische Golf. Als het westen de democratiseringsprocessen blijft steunen, kunnen zij volgens de Saoedi’s niet langer rekenen op de speciale band met Riyad. Op de olie dus.

Kortom: ofwel het westen blijft de roep om democratie en de eisen van het Arabische volk ondersteunen, met het gevaar op een breuk met Saoedi-Arabië, of het beschermt die relatie en verliest daarmee haar invloed in de rest van het Midden-Oosten. Tot dusver hebben met name de VS geprobeerd om de Saoedi’s te paaien en wordt het tijd om hen in plaats daarvan in woord en daad uit te dagen.

Het is geen verrassing dat de grote verschuiving in de Arabische politiek en de oproep tot hervorming en openheid de Saoedische monarchie grote zorgen baart. Ook het koninkrijk, heeft net als de rest van de Arabische wereld, een jonge bevolking die banen, vrijheid en een stem in de politiek wil. Negenendertig procent van de Saoediërs in de leeftijd van 20 tot 24 jaar is werkloos. In de week dat president Hosni Mubarak aftrad, na weken van protesten waarin juist de Egyptische jongeren een belangrijke rol hebben gespeeld, kondigde de Saoedische koning Abdullah aan dat er 35 miljard dollar zal worden gestoken in nieuwe sociale uitkeringen. Dit alles in een poging eventuele eisen voor hervormingen in eigen huis buiten de deur te houden.

Hoe meer de westerse wereld de Arabische lente omarmde, des te groter werden de zorgen voor de Saoedische heersers. Dat werd pas goed duidelijk toen de VS aandrong op snelle hervormingen in Bahrein. De Saoedi’s zagen dit Amerikaanse beleid als een directe bedreiging voor henzelf. Terwijl de Amerikaanse onderhandelaars nog in gesprek waren met de koning van Bahrein over een eventuele dialoog met de oppositie daar, trokken troepen uit Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten Bahrein binnen om de protesten hardhandig te onderdrukken. Het zwakke excuus voor dit onhandige optreden was de beschuldiging dat Iran de protesten zou orkestreren. Hiermee werd het lokale protest, geïnspireerd door de volksopstanden in Tunesië en Egypte omgevormd tot een regionaal conflict. De Saoedische strategie is duidelijk: de focus afleiden van democratie naar hun grote rivaal Iran.

Aangemoedigd door dit resultaat in Bahrein, heeft Saoedi-Arabië een regionale strategie ontwikkeld om de Arabische lente in knop te breken. Riyad heeft inmiddels opgeroepen tot de uitbreiding van de Gulf Cooperation Council (GCC), een groep van Arabische olieproducerende landen rond de Perzische Golf. Met het nieuwe lidmaatschap van berooide landen als Jordanië en Marokko krijgen deze financiële middelen om boze demonstranten het zwijgen op te leggen. In ruil daarvoor moeten deze landen de weg van hervormingen verlaten en bereid zijn om hun legers in te zetten wanneer nieuwe protesten losbarsten in de Golf staten.

De nieuwe houding van Saoedi-Arabië is een serieuze uitdaging voor het beleid van de westerse wereld. De Arabische Lente valt of staat met de onvoorwaardelijke steun van het westen.

Advertenties

Over Jielis van Baalen

De Arabische Lente heeft in Egypte geleid tot grote veranderingen. Sommigen noemen het een 'Revolutie'. Egypte op weg naar democratie? Ik volg de ontwikkelingen als freelance journalist op de voet en doe daar verslag van.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s